صورتحساب الکترونیک الگوی پیمانکاری (الگوی چهارم): راهنمای کامل پیمانکاران
الگوی قرارداد پیمانکاری برای چه کسانی است؟ شماره قرارداد، اطلاعات کارفرما، اجرت و سود، مالیات و تسویه را با مثال عددی ببینید و مراحل صدور در پنل و اشتباه‌های رایج را بشناسید.
پیمانکاری هستید که مرحله‌ی اول پروژه را تحویل داده و حالا باید صورتحساب بزنید. در فروشگاه عادی کار ساده است: کالا، قیمت، مالیات و تمام. اما شما معمولاً با یک قرارداد کار می‌کنید: کارفرمایی دارید، مبلغ و مراحل پرداخت روی کاغذ مشخص است و شماره‌ی قرارداد در سامانه‌ی مالیاتی ثبت می‌شود. حالا پرسش این است: این قرارداد در صورتحساب الکترونیک کجا می‌نشیند؟ و اگر به دنبال «اجرت و سود» می‌گردید، آن‌ها کجای صورتحساب‌اند؟
پاسخ را در صورتحساب الکترونیک الگوی قرارداد پیمانکاری می‌یابید؛ در سند سامانه مؤدیان «الگوی چهارم» نام دارد. این مقاله قدم‌به‌قدم می‌گوید این الگو چیست، چه کسانی باید از آن استفاده کنند، چه اطلاعاتی می‌خواهد، مالیات و تسویه‌اش چگونه است و پیمانکارها معمولاً کجا اشتباه می‌کنند. اگر هنوز با کلیات آشنا نیستید، اول صورتحساب الکترونیک چیست؟ را بخوانید. قواعد این مقاله از سند فنی سامانه مؤدیان (نسخه‌ی ۷٫۹، تیر ۱۴۰۵) است و همه‌ی مبلغ‌ها و نرخ‌های مثال‌ها فرضی‌اند.
الگوی قرارداد پیمانکاری چیست و برای چه کسانی است؟
هر الگوی سامانه مؤدیان قالبی برای یک نوع فعالیت است. الگوی قرارداد پیمانکاری برای پیمانکارانی است که فروش یا ارائه‌ی خدمت‌شان بر پایه‌ی یک قرارداد انجام می‌شود. سند فنی در توضیح صورتحساب نوع اول، «پیمانکاری داخلی» را در کنار معاملاتی مثل بورس کالا، صادرات و معاملات طلا، از انواع فروشی می‌داند که در نوع اول ثبت می‌شوند. فهرست همه‌ی الگوها را در راهنمای الگوهای صورتحساب الکترونیک ببینید.
اگر کار شما قرارداد ثبت‌شده‌ای ندارد و فقط کالا یا خدمتی می‌فروشید، الگوی درست معمولاً الگوی فروش است. این الگو را برای کارهایی انتخاب کنید که واقعاً قرارداد پیمانکاری هستند، چون الگوی پیمانکاری شماره‌ی قرارداد را اجباری می‌کند و بدون آن، صورتحساب پذیرفته نمی‌شود.
چرا فقط نوع اول؟ مقایسه‌ی سه نوع صورتحساب
سند فنی سه نوع صورتحساب تعریف کرده و الگوی پیمانکاری را فقط برای نوع اول آورده است. منطقش ساده است: قرارداد دو طرف مشخص دارد، پیمانکار و کارفرما، و صورتحساب باید هویت هر دو را ثبت کند.
| موضوع | نوع اول | نوع دوم | نوع سوم |
|---|---|---|---|
| الگوی پیمانکاری | دارد | ندارد | ندارد |
| اطلاعات خریدار (کارفرما) | کامل ثبت می‌شود | اختیاری | اختیاری |
| اعتبار مالیاتی برای خریدار | با تأیید خریدار دارد | ندارد | ندارد |
| روش تسویه | نقدی، نسیه یا ترکیبی | همیشه نقدی | همیشه نقدی |
مزیت نوع اول برای شما این است که صورتحساب در کارپوشه‌ی کارفرما می‌نشیند و اگر او تأیید کند، برایش اعتبار مالیاتی حساب می‌شود. جزئیات را در صورتحساب الکترونیک نوع اول بخوانید.
شماره قرارداد پیمانکاری: مهم‌ترین قاعده‌ی این الگو
تنها اطلاعات اضافه‌ای که الگوی پیمانکاری از الگوی فروش بیشتر می‌خواهد همین یک شماره است. سند سه چیز درباره‌اش می‌گوید:
- ثبتش اجباری است. بدون آن، صورتحساب با این الگو ساخته نمی‌شود.
- باید با شماره‌ی قرارداد در کارپوشه‌ی مؤدیان یکسان باشد. یعنی شماره‌ای که در سامانه برای قرارداد شما ثبت شده، همان باید روی صورتحساب بیاید، نه شماره‌ی داخلی دفتر خودتان.
- عدد است و حداکثر ۱۲ رقم. حروف و علامت قبول نمی‌شود.
یک نکته: سند نمی‌گوید قرارداد را چه کسی و با چه روشی در کارپوشه ثبت می‌کند. اگر شماره‌ی قرارداد را در کارپوشه‌تان نمی‌بینید، آن را حدس نزنید و درباره‌ی ثبت یا دریافتش از سازمان امور مالیاتی یا حسابدارتان بپرسید. شماره‌ی اشتباه یعنی صورتحساب رد می‌شود و ارسال دوباره لازم است.
اجرت و سود در صورتحساب پیمانکاری: کجا نوشته می‌شود؟
خیلی‌ها «اجرت و سود» را با الگوی پیمانکاری مرتبط می‌دانند، اما سند فنی این‌طور نیست. در سند، «اجرت ساخت»، «سود فروشنده» و «حق‌العمل» سه مبلغ مخصوص الگوی طلا، جواهر و پلاتین هستند و ثبت جداگانه‌شان فقط در همان الگو الزامی است. الگوی پیمانکاری چنین فیلدی ندارد.
پس تکلیف شما چیست؟ برداشت ما از سند این است که پیمانکار هر ردیف کار را مثل هر خدمت دیگری با این اطلاعات ثبت می‌کند: شناسه‌ی کالا و خدمت، تعداد یا مقدار، مبلغ واحد، تخفیف و نرخ مالیات. اجرت و سود شما داخل مبلغ همان ردیف‌ها است و لازم نیست جداگانه نمایش داده شود. اینکه مبلغ قرارداد را چطور به ردیف‌ها بشکنید (مثلاً به‌تفکیک مرحله، نوع کار یا مصالح) در سند قاعده‌ای ندارد؛ آن را با قرارداد، صورت‌وضعیت و حسابدارتان تطبیق دهید. اگر طلافروش هستید، مقاله‌ی الگوی طلا دقیقاً همین مبالغ را توضیح داده است.
اطلاعات کارفرما (خریدار) در نوع اول
چون الگوی پیمانکاری فقط نوع اول است، هویت کارفرما باید ثبت شود. سند بر اساس نوع کارفرما می‌گوید:
| نوع کارفرما | چه اطلاعاتی لازم است؟ |
|---|---|
| شخص حقوقی (شرکت) یا مشارکت مدنی | فقط شماره اقتصادی خریدار |
| شخص حقیقی | شماره اقتصادی؛ یا شماره ملی به‌همراه کد پستی |
| تبعه‌ی غیرایرانی | شماره اقتصادی؛ یا کد فراگیر اتباع غیرایرانی به‌همراه کد پستی |
بیشتر کارفرماهای پیمانکاران شرکت‌اند و برای آن‌ها شماره‌ی اقتصادی کافی است. شماره‌ی اقتصادی فروشنده هم باید با اطلاعات ثبت‌نام شما یکی باشد. اگر شعبه دارید، کد شعبه هم باید با ثبت‌نام الکترونیک شما هم‌خوان باشد. برای ساختار شماره‌ی هر صورتحساب هم شماره منحصربه‌فرد مالیاتی را ببینید.
اقلام صورتحساب: شناسه، مبلغ و مالیات
هر ردیف صورتحساب پیمانکاری مثل فروش عادی ساخته می‌شود. اطلاعات هر ردیف:
- شناسه‌ی کالا و خدمت: باید با اطلاعات بانک شناسه‌ی سازمان و با فعالیت ثبت‌شده‌ی شما در کارپوشه هم‌خوان باشد. با ابزار جستجوی شناسه کالا و خدمت پیدایش کنید. اگر خطا گرفتید، راهنمای خطاهای شناسه کمک می‌کند.
- مقدار و مبلغ واحد: مبلغ قبل از تخفیف از حاصل‌ضربشان به دست می‌آید.
- تخفیف: صفر یا بیشتر، ولی نه بیشتر از مبلغ قبل از تخفیف.
- نرخ مالیات بر ارزش افزوده: باید با قانون مطابقت داشته باشد و مالیات روی مبلغ پس از تخفیف حساب می‌شود.
- سایر مالیات و عوارض و سایر وجوه قانونی: اگر به کار شما تعلق می‌گیرد.
فرمول‌ها و حالت‌های ویژه‌ی مالیات را در مالیات بر ارزش افزوده و سایر عوارض در صورتحساب توضیح داده‌ایم؛ همه‌ی آن‌ها در الگوی پیمانکاری هم برقرارند.
مثال عددی: صورتحساب مرحله‌ی اول پروژه
فرض کنید پیمانکاری مرحله‌ی اول قرارداد را تحویل داده و دو ردیف دارد. نرخ ۱۰٪ مالیات بر ارزش افزوده فقط برای مثال است و نرخ واقعی را باید از اطلاعیه‌ی رسمی سازمان امور مالیاتی گرفت. شماره‌ی قرارداد هم همان شماره‌ی کارپوشه است.
| ردیف | قبل از تخفیف | تخفیف | بعد از تخفیف | مالیات (فرضی ۱۰٪) | مبلغ کل ردیف |
|---|---|---|---|---|---|
| اجرای کار مرحله‌ی اول | ۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۰ | ۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۴۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خدمات نظارت | ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۹٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۹۹٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۴۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۴۹٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۵۳۹٬۰۰۰٬۰۰۰ |
بررسی: ۴۰۰ + ۹۰ = ۴۹۰ میلیون پس از تخفیف؛ ۴۰ + ۹ = ۴۹ میلیون مالیات؛ ۴۹۰ + ۴۹ = ۵۳۹ میلیون. مالیات هر ردیف روی مبلغ پس از تخفیف همان ردیف حساب شده است.
روش تسویه: پیش‌پرداخت و باقی‌مانده
در نوع اول هر سه روش تسویه ممکن است. در پیمانکاری معمولاً بخشی از مبلغ نقد (مثلاً پیش‌پرداخت) و بقیه بعداً پرداخت می‌شود. در مثال بالا اگر کارفرما ۱۹۰ میلیون ریال را همین حالا بدهد و بقیه نسیه بماند، روش «نقدی/نسیه» را انتخاب می‌کنید. قاعده‌ی سند این است که نقدی و نسیه را روی مبلغ پیش از مالیات (پس از تخفیف) تقسیم کنید:
| قلم | مبلغ (ریال) |
|---|---|
| مبلغ پس از تخفیف | ۴۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| مبلغ نقدی (۱۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ در این مثال) | ۱۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| مبلغ نسیه = ۴۹۰ − ۱۹۰ | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
جمع این دو با مالیات (۴۹ میلیون)، برابر مجموع صورتحساب یعنی ۵۳۹ میلیون است. هر دو مبلغ هم بزرگ‌تر از صفر و کوچک‌تر از مجموع‌اند. فرمول‌ها و خطاهای رایج را در روش تسویه در صورتحساب الکترونیک ببینید. سند درباره‌ی نحوه‌ی ثبت پیش‌پرداخت یا صورت‌وضعیت‌های متوالی قاعده‌ی جداگانه‌ای نمی‌دهد؛ این موارد را با حسابدارتان و مفاد قرارداد هماهنگ کنید.
مراحل صدور در پنل تیپینتا
- کد اقتصادی، الگو و نوع سند: شماره اقتصادی خود را انتخاب کنید، «قرارداد پیمانکاری» را به‌عنوان الگو بگذارید، نوع اول را برگزینید و موضوع (اصلی، اصلاحی، ابطالی یا برگشت از فروش) را مشخص کنید. شماره‌ی قرارداد پیمانکاری (حداکثر ۱۲ رقم) را هم در بخش مخصوص این الگو وارد کنید.
- طرفین معامله: اطلاعات کارفرما را بر اساس جدول بالا وارد کنید.
- اقلام کالا و خدمات: ردیف‌های کار را با شناسه، مقدار، مبلغ، تخفیف و نرخ مالیات بنویسید. پنل مبلغ پس از تخفیف، مالیات و مبلغ کل را حساب می‌کند.
- اطلاعات پرداخت: روش تسویه را انتخاب کنید و در حالت ترکیبی، دو سهم را بنویسید.
- بازبینی و ثبت: جمع‌ها و شماره‌ی قرارداد را یک بار دیگر با کارپوشه مقایسه و صورتحساب را ارسال کنید. پیگیری وضعیت را با راهنمای وضعیت صورتحساب انجام دهید.
پنل پیش از ارسال، قواعد سند از جمله اجباری بودن شماره‌ی قرارداد را بررسی می‌کند و در صورت خطا صورتحساب را «نیازمند اصلاح» نگه می‌دارد. البته پنل نمی‌تواند بداند شماره‌ای که نوشته‌اید با کارپوشه یکی است یا نه؛ آن را خود سامانه مؤدیان بعد از ارسال می‌سنجد.
اصلاحی، ابطالی و برگشت از فروش در الگوی پیمانکاری
الگوی پیمانکاری همه‌ی موضوع‌ها را دارد. اگر مبلغ یا اطلاعات صورتحساب اشتباه بود، صورتحساب اصلاحی می‌زنید؛ اگر باید کل صورتحساب بی‌اعتبار شود، ابطالی؛ و اگر بخشی از کار یا کالا برگشت خورده، برگشت از فروش. تفاوت این سه را در مقایسه‌ی اصلاحی، ابطالی و برگشت از فروش مرور کنید. طبق سند، در این موضوع‌ها نرخ مالیات هر ردیف نسبت به صورتحساب مرجع قابل تغییر نیست و صورتحساب مرجع باید در کارپوشه‌ی همان مؤدی ثبت شده باشد.
مهلت ارسال هم مهم است. هر صورتحساب باید در مهلت قانونی ارسال شود و ارسال دیرهنگام پیامد دارد؛ برای مهلت و مبلغ به‌روز به اطلاعیه‌ی رسمی سازمان امور مالیاتی رجوع کنید و ماده ۹ قانون پایانه‌های فروشگاهی را بخوانید.
اشتباه‌های رایج پیمانکاران و راه رفعشان
| اشتباه | چرا مشکل‌ساز است؟ | چه کنید؟ |
|---|---|---|
| شماره‌ی قرارداد نوشته نشده | در این الگو اجباری است | شماره را از کارپوشه بردارید و وارد کنید |
| شماره‌ی داخلی دفتر به‌جای شماره‌ی کارپوشه | باید با شماره‌ی کارپوشه یکسان باشد | شماره را با کارپوشه مطابقت دهید |
| شماره‌ی قرارداد بیش از ۱۲ رقم یا دارای حرف | فقط عدد تا ۱۲ رقم پذیرفته می‌شود | فقط رقم‌ها را بنویسید |
| استفاده از این الگو برای فروش بدون قرارداد | قرارداد ثبت‌شده ندارید و شماره‌اش را هم نمی‌توانید بدهید | الگوی فروش را انتخاب کنید |
| صدور نوع دوم برای پیمانکاری | این الگو در نوع دوم وجود ندارد | نوع اول بزنید |
| اطلاعات ناقص کارفرما | در نوع اول هویت خریدار الزامی است | شماره اقتصادی کارفرما را بنویسید |
| مالیات روی مبلغ قبل از تخفیف | مالیات روی مبلغ پس از تخفیف حساب می‌شود | مالیات هر ردیف را دوباره بسنجید |
| انتظار فیلد اجرت و سود | این فیلدها مخصوص الگوی طلا هستند | مبلغ کار را در ردیف‌های صورتحساب بنویسید |
پرسش‌های متداول
الگوی پیمانکاری را باید برای هر صورت‌وضعیت بزنم؟
سند درباره‌ی صورت‌وضعیت قاعده‌ی جدا نمی‌گذارد. هر صورتحساب باید شماره‌ی قرارداد را داشته باشد؛ چگونگی تفکیک مراحل را با حسابدارتان و قرارداد تطبیق دهید.
شماره‌ی قرارداد را از کجا بیاورم؟
سند می‌گوید شماره باید با شماره‌ی قرارداد در کارپوشه‌ی مؤدیان یکسان باشد. پس شماره را از همان‌جا بردارید. اگر قرارداد در کارپوشه دیده نمی‌شود، از سازمان امور مالیاتی یا حسابدارتان بپرسید.
اجرت و سود را جدا بنویسم؟
در الگوی پیمانکاری نه؛ این الزام فقط در الگوی طلا هست. مبلغ کار را در ردیف‌های صورتحساب بنویسید.
آیا الگوی پیمانکاری در نوع دوم هم هست؟
خیر. طبق سند فقط در نوع اول تعریف شده است؛ نوع دوم فقط چهار الگو دارد (فروش، طلا و جواهر، فرآورده‌های نفتی و خدمات بیمه‌ای).
کارفرما صورتحساب را تأیید کند چه می‌شود؟
در نوع اول، صورتحساب در کارپوشه‌ی خریدار می‌نشیند و در صورت تأیید او، برایش اعتبار مالیاتی حساب می‌شود.
روش تسویه‌ی پیمانکاری چیست؟
در نوع اول هر سه روش نقدی، نسیه و ترکیبی ممکن است. پیش‌پرداخت و باقی‌مانده را با روش ترکیبی ثبت کنید.
جمع‌بندی
در صورتحساب پیمانکاری پنج نکته‌ی مهم را فراموش نکنید: فقط نوع اول؛ شماره‌ی قرارداد اجباری، عددی تا ۱۲ رقم و یکسان با کارپوشه؛ هویت کارفرما کامل؛ مالیات هر ردیف روی مبلغ پس از تخفیف؛ و تقسیم نقدی و نسیه روی مبلغ پیش از مالیات. پیش از ارسال یک بار شماره‌ی قرارداد و جمع‌ها را با کارپوشه و قرارداد مقایسه کنید. این مقاله مشاوره‌ی مالیاتی نیست؛ برای موارد خاص و مهلت و نرخ به‌روز با حسابدار و اطلاعیه‌ی رسمی سازمان امور مالیاتی تطبیق دهید.
نظرات ۰
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!
