صورتحساب برگشت از فروش چیست؟ شرایط، قواعد و مثال عددی
صورتحساب برگشت از فروش چیست و چطور صادر می‌شود؟ با یک مثال عددی ببینید چرا باید «فروخته‌شده منهای برگشتی» را بنویسید و تفاوتش با اصلاحی و ابطالی چیست.
مشتری ده دستگاه خریده بود و حالا چهار دستگاهش را پس آورده است. صورتحساب اصلی ثبت شده و در سامانه مؤدیان نشسته. حالا چه کار باید کرد؟ باطلش کنیم؟ اصلاحش کنیم؟ پاسخ این است: صورتحساب برگشت از فروش. در این مقاله با یک مثال عددی ساده توضیح می‌دهیم صورتحساب برگشت از فروش چیست، چه قواعدی دارد و چه فرقی با صورتحساب اصلاحی و صورتحساب ابطالی دارد.
صورتحساب برگشت از فروش چیست؟
بر اساس سند فنی سامانه مؤدیان، اگر بعد از صدور صورتحساب الکترونیک (اصلی یا اصلاحی) بخشی از کالا یا خدمت کاهش پیدا کند، فروشنده باید صورتحساب برگشت از فروش صادر کند. این صورتحساب از نظر نوع و الگو مثل مرجع است، شماره منحصربه‌فرد مالیاتی مرجع را دارد (فیلد irtaxid) و فقط شامل اقلام باقی‌مانده است.
اگر با خود مفهوم صورتحساب الکترونیک آشنا نیستید، اول صورتحساب الکترونیک چیست؟ را بخوانید.
یک مثال عددی: ده فروختیم، چهار برگشت خورد
فرض کنید فروشنده ده دستگاه را هر کدام ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال فروخته و بعد چهار دستگاه برگشته است. دقت کنید که در صورتحساب برگشت از فروش «اقلام برگشتی» نوشته نمی‌شود؛ آنچه می‌ماند نوشته می‌شود:
| موضوع | صورتحساب مرجع (اصلی) | صورتحساب برگشت از فروش |
|---|---|---|
| تعداد کالا | ۱۰ عدد | ۶ عدد (۱۰ منهای ۴) |
| مبلغ واحد | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال (بدون تغییر) |
| جمع مبلغ، پیش از مالیات | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال |
| خریدار و نرخ ارزش افزوده | طبق صورتحساب مرجع | همان مرجع، بدون تغییر |
شش قاعده‌ی برگشت از فروش
- نوع و الگو مثل مرجع باشد.
- اطلاعات خریدار تغییر نمی‌کند. (شماره اقتصادی، شناسه ملی یا شماره ملی، کد شعبه، کد پستی و شماره اشتراک یا شناسه قبض)
- تعداد یا مقدار، یا ردیف کالا و خدمت باید نسبت به مرجع کاهش یافته باشد.
- نرخ مالیات بر ارزش افزوده تغییر نمی‌کند.
- مبالغ کالا و خدمت نسبت به صورتحساب اصلی تغییر نمی‌کند.
- اگر همه‌ی اقلام برگشته باشد، به‌جای برگشت از فروش باید صورتحساب ابطالی صادر شود.
برگشت از فروش، اصلاحی یا ابطالی؟
این سه صورتحساب شبیه هم‌اند و همه به مرجع ارجاع می‌دهند، اما کارشان فرق دارد (مقایسه‌ی کامل‌تر: تفاوت صورتحساب اصلاحی، ابطالی و برگشت از فروش):
| موضوع | برگشت از فروش | اصلاحی | ابطالی |
|---|---|---|---|
| چه زمانی؟ | بخشی از کالا یا خدمت کم شده | اشتباه در بعضی اقلام اطلاعاتی (مثلاً تعداد ثبت‌شده) | اطلاعات خریدار غلط است، همه‌ی اقلام برگشته، معامله انجام نشده یا تاریخ معامله غلط است |
| اقلام داخل صورتحساب | فروخته‌شده منهای برگشتی | اقلام اصلاح‌شده | از مرجع خوانده می‌شود |
| اطلاعات خریدار | تغییر نمی‌کند | تغییر نمی‌کند | از مرجع خوانده می‌شود |
| مرجع را باطل می‌کند؟ | خیر | خیر | بله |
اگر این شد، چه کنیم؟ چهار سناریو
- ۴ از ۱۰ کالا برگشت ← برگشت از فروش (۶ عدد باقی می‌ماند).
- همه‌ی ۱۰ کالا برگشت ← ابطالی.
- از اول به‌جای ۶ عدد، اشتباهی ۱۰ عدد ثبت شده بود ← اصلاحی، چون تعداد غلط ثبت شده است. طبق سند، اصلاحی برای کاهش فقط در همین حالت مناسب است.
- شماره اقتصادی خریدار غلط بود ← ابطال مرجع و صدور صورتحساب جدید.
مرجع چه صورتحسابی می‌تواند باشد؟
سند در تعریف برگشت از فروش، مرجع را صورتحساب اصلی یا اصلاحی می‌داند. در قواعد عمومی صورتحساب‌های ارجاعی هم آمده که اگر خود مرجع، اصلاحی یا برگشت از فروش باشد، شرط‌های بیشتری لازم است:
- مرجع باید در یکی از وضعیت‌های «تأیید شده»، «تأیید سیستمی» یا «عدم نیاز به واکنش» باشد.
- روی آن، اصلاحی یا برگشت از فروش دیگری (به‌جز ابطال‌شده) صادر نشده باشد.
یک نکته‌ی مهم دیگر: یک شماره مالیاتی را نمی‌شود همزمان در اصلاحی و برگشت از فروش به‌عنوان مرجع به کار برد.
شرط‌هایی که سامانه کنترل می‌کند
- شماره مالیاتی مرجع الزامی، معتبر و ۲۲ نویسه است و صورتحسابی با آن شماره قبلاً صادر شده است.
- کارپوشه‌ی صادرکننده با کارپوشه‌ی ثبت‌کننده‌ی مرجع یکی است.
- تاریخ برگشت از فروش همزمان یا بعد از تاریخ مرجع است (اول تاریخ، بعد زمان).
- بازه‌های زمانی مجاز صدور را رعایت کرده‌اید؛ این بازه‌ها را سازمان امور مالیاتی اعلام می‌کند.
- فاصله‌ی ثبت تا ارسال به سامانه، از مهلت مجاز بیشتر نیست.
الگوهای خاص: نکته‌هایی که باید بدانید
| الگو | نکته |
|---|---|
| فروش زنجیره | شماره اقتصادی فروشنده باید در فهرست اشخاص زنجیره باشد و شناسه کالا و خدمت باید در یکی از ردیف‌های فهرست زنجیره وجود داشته باشد. |
| قبوض خدماتی | فیلد شماره اشتراک یا شناسه قبض بهره‌بردار در برگشت از فروش وضعیت «خارج از الگو» دارد. |
| فروش فرآورده‌های نفتی | اگر شناسه کالا مشمول بند مربوط در قانون بودجه باشد، فیلد نرخ ارزش افزوده «خارج از الگو» است. |
مراحل صدور برگشت از فروش
- صورتحساب مرجع و شماره منحصربه‌فرد مالیاتی آن را پیدا کنید.
- تعداد برگشتی هر ردیف را از تعداد فروخته‌شده کم کنید.
- صورتحساب جدید با همان نوع و الگو بسازید و موضوع را «برگشت از فروش» بگذارید.
- اقلام باقی‌مانده را با همان مبلغ واحد و نرخ ارزش افزوده بنویسید و شماره مرجع را وارد کنید.
- قبل از ارسال کنترل کنید، بفرستید و وضعیت را استعلام کنید.
در پنل تیپینتا، کنار هر صورتحساب در گزارش ارسالی‌ها دکمه‌ی «برگشت از فروش» هست و قواعد بالا پیش از ارسال کنترل می‌شود.
چهار خطای رایج
- نوشتن تعداد برگشتی به‌جای تعداد باقی‌مانده.
- تغییر مبلغ واحد یا نرخ مالیات. هر دو باید دقیقاً مثل مرجع باشد.
- برگشت از فروشِ کامل. وقتی همه‌ی اقلام برگشته، باید ابطالی صادر شود.
- استفاده‌ی همزمان از یک مرجع برای اصلاحی و برگشت از فروش.
پرسش‌های کوتاه
آیا برگشت از فروش، صورتحساب مرجع را باطل می‌کند؟
خیر. برگشت از فروش فقط اقلام باقی‌مانده را ثبت می‌کند و مرجع را باطل نمی‌کند. باطل‌کردن کار صورتحساب ابطالی است.
می‌توانم خریدار را در برگشت از فروش عوض کنم؟
خیر. اطلاعات خریدار در برگشت از فروش قابل تغییر نیست.
مهلت صدور برگشت از فروش چقدر است؟
بازه‌ی زمانی مجاز را سازمان امور مالیاتی اعلام می‌کند و رعایتش الزامی است. برای مهلت دقیق، اطلاعیه‌های رسمی یا حسابدارتان را ببینید.
جمع‌بندی
برای برگشت بخشی از کالا، صورتحساب برگشت از فروش را بزنید و فقط «فروخته‌شده منهای برگشتی» را بنویسید. با مرجع یکی بمانید: خریدار، نوع، الگو، مبلغ واحد و نرخ مالیات. اگر همه‌ی اقلام برگشت خورد، سراغ صورتحساب ابطالی بروید و اگر تعداد از اول اشتباه ثبت شده بود، صورتحساب اصلاحی را بررسی کنید. برای شناخت نوع‌ها هم نوع اول، نوع دوم و نوع سوم را ببینید.
نظرات ۰
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!