صورتحساب الکترونیک نوع اول چیست و چه کسانی باید از آن استفاده کنند؟
صورتحساب الکترونیک نوع اول با اطلاعات کامل خریدار و فروشنده صادر می‌شود و اعتبار مالیاتی خریدار را ممکن می‌کند. کاربرد، الگوها و مخاطبان آن را بخوانید.
آخرین بروزرسانی:
اگر فاکتور شما قرار است برای خریدار «اعتبار مالیاتی» بسازد، باید از صورتحساب الکترونیک نوع اول استفاده کنید. در این مقاله، بر اساس سند فنی سامانه مؤدیان، توضیح می‌دهیم صورتحساب الکترونیک نوع اول چیست، چه اطلاعاتی دارد، چه کسانی باید از آن استفاده کنند و چه تفاوتی با نوع دوم و نوع سوم دارد. اگر هنوز با کلیات آشنا نیستید، ابتدا مقاله‌ی صورتحساب الکترونیک چیست؟ را بخوانید.
صورتحساب الکترونیک نوع اول چیست؟
صورتحساب الکترونیک نوع اول، کامل‌ترین نوع صورتحساب در سامانه مؤدیان است. بر اساس تعریف سند فنی، در این نوع «اطلاعات کامل خریدار و فروشنده» ثبت می‌شود. چون هویت خریدار در صورتحساب آمده است، سامانه می‌تواند بعد از اعتبارسنجی و پذیرش، همان صورتحساب را در کارپوشه‌ی خریدار نمایش بدهد.
در فیلدهای فنی صورتحساب (فیلد inty)، نوع اول با مقدار ۱ مشخص می‌شود.
چه اطلاعاتی در صورتحساب نوع اول ثبت می‌شود؟
- نوع فروش: الگوی صورتحساب (فروش، صادرات، پیمانکاری و غیره).
- نوع خریدار: حقیقی، حقوقی، مشارکت مدنی یا اتباع غیرایرانی.
- تاریخ و زمان صدور صورتحساب.
- اطلاعات هویتی خریدار و فروشنده.
- مشخصات کالا یا خدمت همراه با مبالغ، تخفیف و مالیات.
چه کسانی باید از صورتحساب نوع اول استفاده کنند؟
پاسخ دقیق به نوع فعالیت و اطلاعیه‌های سازمان امور مالیاتی بستگی دارد، اما بر اساس سند فنی، نوع اول در این موقعیت‌ها کاربرد دارد:
- فروشندگانی که به کسب‌وکارها می‌فروشند: وقتی خریدار شرکت یا شخص دارای شماره اقتصادی است و می‌خواهد از اعتبار مالیاتی این خرید استفاده کند، صورتحساب باید با اطلاعات او و از نوع اول صادر شود.
- فعالان صادرات، پیمانکاری، حمل‌ونقل، فروش ارز، قبوض خدماتی و بلیط هواپیما: سند، الگوهای مخصوص این فعالیت‌ها را فقط برای نوع اول تعریف کرده است.
- فروشندگان طلا، فرآورده‌های نفتی و خدمات بیمه‌ای: این الگوها هم در نوع اول و هم در نوع دوم وجود دارند و بسته به معامله (با اطلاعات خریدار یا بدون آن) یکی از دو نوع انتخاب می‌شود.
- مؤدیان فعال در بورس کالا و فروش زنجیره‌ای: الگوهای بورس اوراق بهادار مبتنی بر کالا و فروش زنجیره در نوع اول تعریف شده‌اند.
برای فعالیت دقیق خود، فهرست مشمولان و مهلت‌ها را از اطلاعیه‌های رسمی سازمان امور مالیاتی یا حسابدار خود بپرسید؛ این مقاله جایگزین مشاوره‌ی مالیاتی نیست.
اعتبار مالیاتی خریدار چگونه ساخته می‌شود؟
- صدور و ارسال: فروشنده صورتحساب را با اطلاعات کامل خریدار می‌سازد و به سامانه مؤدیان می‌فرستد.
- اعتبارسنجی و پذیرش: سامانه صورتحساب را کنترل می‌کند و در صورت صحت می‌پذیرد.
- درج در کارپوشه: صورتحساب بر اساس شماره اقتصادی خریدار در کارپوشه‌ی او قرار می‌گیرد.
- تأیید خریدار: فقط اگر خریدار صورتحساب را تأیید کند، به‌عنوان اعتبار مالیاتی برای او به حساب می‌آید.
پس اگر مشتری شما به اعتبار مالیاتی اهمیت می‌دهد، اشتباه در شماره اقتصادی او یعنی نرسیدن صورتحساب به کارپوشه‌ی درست.
اطلاعات هویتی خریدار؛ شماره اقتصادی یا کد ملی؟
بر اساس سند، در نوع اول قواعد زیر برای ثبت هویت خریدار گفته شده است:
- اگر خریدار حقیقی یا از اتباع غیرایرانی باشد: ثبت «شماره اقتصادی» یا «شماره ملی (کد فراگیر اتباع غیرایرانی) به‌همراه کد پستی» الزامی است.
- اگر خریدار حقوقی یا مشارکت مدنی باشد: فقط ثبت شماره اقتصادی کافی است و نیازی به شناسه ملی یا شناسه مشارکت نیست.
- در نوع اول با الگوی صادرات و بورس اوراق بهادار مبتنی بر کالا، ثبت اطلاعات خریدار الزامی نیست.
- در الگوی بلیط هواپیما، برای استفاده از اعتبار مالیاتی باید شماره اقتصادی خریدار درج شود؛ مسافر و خریدار الزاماً یک نفر نیستند.
الگوهای صورتحساب نوع اول
بر اساس سند فنی، این الگوها برای نوع اول تعریف شده‌اند (توضیح هر الگو: راهنمای کامل ۱۲ الگوی صورتحساب الکترونیک):
- الگوی اول: فروش
- الگوی دوم: فروش ارز
- الگوی سوم: صورتحساب طلا، جواهر و پلاتین
- الگوی چهارم: قرارداد پیمانکاری
- الگوی پنجم: قبوض خدماتی
- الگوی ششم: بلیط هواپیما
- الگوی هفتم: صادرات
- الگوی هشتم: بارنامه
- الگوی نهم: فروش فرآورده‌های نفتی (پالایش و پخش)
- الگوی یازدهم: بورس اوراق بهادار مبتنی بر کالا
- الگوی سیزدهم: فروش خدمات بیمه‌ای
- الگوی چهاردهم: فروش زنجیره
روش تسویه در نوع اول
در صورتحساب نوع اول می‌توانید روش تسویه را نقدی، نسیه یا نقدی/نسیه ثبت کنید. در حالت نقدی/نسیه باید مبلغ پرداخت نقدی و مبلغ نسیه هم مشخص شود. این انعطاف در نوع دوم و سوم وجود ندارد.
رایج‌ترین اشتباه‌ها در صدور نوع اول
- اشتباه در شماره اقتصادی خریدار که باعث نرسیدن صورتحساب به کارپوشه‌ی درست می‌شود.
- انتخاب نادرست نوع شخص خریدار (حقیقی یا حقوقی)، که قواعد هویتی را عوض می‌کند.
- فراموش‌کردن کد پستی برای خریدار حقیقی.
- صدور نوع دوم برای خریداری که اعتبار مالیاتی می‌خواهد.
- برابر نبودن جمع کل با جمع اقلام یا خطا در محاسبه‌ی مالیات.
تفاوت سه نوع صورتحساب در یک نگاه
| موضوع | نوع اول | نوع دوم | نوع سوم |
|---|---|---|---|
| اطلاعات خریدار | کامل و الزامی | اختیاری | ندارد |
| اعتبار مالیاتی خریدار | دارد (با تأیید خریدار) | ندارد | ندارد |
| روش تسویه | نقدی، نسیه یا ترکیبی | نقدی | نقدی |
| کاربرد اصلی | فروش به کسب‌وکارها و فعالیت‌های خاص | فروش به مصرف‌کننده | رسید کارتخوان یا درگاه |
جزئیات هر نوع را در مقاله‌های صورتحساب الکترونیک نوع دوم و صورتحساب الکترونیک نوع سوم بخوانید.
پرسش‌های متداول
آیا خریدار حتماً باید شماره اقتصادی داشته باشد؟
نه همیشه. برای خریدار حقیقی می‌توان به‌جای شماره اقتصادی، شماره ملی همراه با کد پستی ثبت کرد. برای خریدار حقوقی، شماره اقتصادی لازم است.
اگر خریدار صورتحساب را تأیید نکند چه می‌شود؟
صورتحساب ثبت شده است، اما طبق تعریف سند، فقط در صورت تأیید خریدار به‌عنوان اعتبار مالیاتی برای او حساب می‌شود.
اگر به‌اشتباه نوع دوم صادر کردم و خریدار اعتبار مالیاتی می‌خواهد؟
چون نوع دوم اعتبار مالیاتی ندارد، باید طبق قواعد اصلاح یا ابطال صورتحساب اقدام شود. روش دقیق را با حسابدار خود هماهنگ کنید.
جمع‌بندی
صورتحساب نوع اول یعنی صورتحساب کامل با هویت روشن خریدار و فروشنده، و همین ویژگی است که امکان اعتبار مالیاتی را فراهم می‌کند. اگر به کسب‌وکارها می‌فروشید یا فعالیت شما الگوی مخصوص دارد، به‌احتمال زیاد با نوع اول سروکار دارید. برای شروع از مقاله‌ی صورتحساب الکترونیک چیست؟ کمک بگیرید.
نظرات ۰
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!